Use of Funds: เขียนแผนใช้เงินที่ผูกกับ Milestone ของรอบระดมทุนถัดไป

แผนใช้เงินที่นักลงทุนอยากเห็นไม่ใช่กราฟวงกลม วิธีแยกค่าใช้จ่ายพื้นฐาน งบของแต่ละ Milestone และเงินสำรอง พร้อมแผนขั้นต่ำเมื่อได้เงินไม่ครบ และตารางติดตามรายเดือน

ตัวเลข 3 ขนาดใหญ่บนพื้นฟ้าลายตาราง ข้างภาพลายเส้นสีขาวรูปขั้นบันไดสามขั้น ขั้นบนสุดเน้นเป็นสีดำ
ในบทความนี้
  1. กราฟวงกลมตอบคำถามของนักลงทุนไม่ได้
  2. แยกเงินเป็นสามส่วน
  3. ตัวอย่าง: แผนใช้เงิน 15 ล้านบาทผูกกับสาม Milestone
  4. เตรียมแผนขั้นต่ำเผื่อได้เงินไม่ครบ
  5. หลังเงินเข้า: ติดตามงบคู่กับ Milestone ทุกเดือน
  6. เริ่มจากตรงไหน

สไลด์ Use of Funds ใน Pitch Deck ส่วนใหญ่เป็นกราฟวงกลมหนึ่งรูป เช่น พัฒนาผลิตภัณฑ์ 40% การตลาด 30% ทีมงาน 20% อื่น ๆ 10% นักลงทุนเห็นแล้วรู้แค่ว่าเงินจะไปอยู่หมวดไหน แต่ไม่รู้ว่าเงินแต่ละก้อนจะซื้อผลลัพธ์อะไร และบริษัทจะรู้ได้อย่างไรว่าแผนเดินตามที่บอกไว้

บทความนี้ให้วิธีเขียนแผนใช้เงินที่ผูกกับ Milestone ของรอบระดมทุนถัดไป ตั้งแต่การแยกงบเป็นค่าใช้จ่ายพื้นฐานกับงบของแต่ละ Milestone ตัวอย่างตารางที่ใช้ในสไลด์ได้ทันที แผนขั้นต่ำเมื่อได้เงินไม่ครบเป้า และตารางติดตามรายเดือนหลังเงินเข้าบัญชี

กราฟวงกลมตอบคำถามของนักลงทุนไม่ได้

นักลงทุนอ่านแผนใช้เงินเพื่อตอบสามคำถาม ข้อแรก เงินก้อนนี้พาบริษัทไปถึงจุดไหน ข้อสอง จุดนั้นทำให้ระดมทุนรอบถัดไปได้ที่มูลค่าสูงกว่าหรือไม่ ข้อสาม ถ้าแผนช้ากว่าที่คิด ผู้ก่อตั้งจะปรับอย่างไร กราฟที่แบ่งตามหมวดค่าใช้จ่ายตอบได้แค่ว่าเงินออกไปทางไหน ไม่ได้บอกว่าได้อะไรกลับมา

Geoff Ralston จาก Y Combinator เขียนไว้ในคู่มือระดมทุนรอบ Seed ว่า บริษัทที่ยังต้องระดมทุนอีกควรระดมเงินให้พอถึง Milestone ถัดไปที่ทำให้ระดมทุนได้ ซึ่งมักอยู่ห่างออกไป 12–18 เดือน แผนใช้เงินที่ดีจึงต้องเล่าจาก Milestone ย้อนกลับมาที่เงิน ไม่ใช่จากหมวดค่าใช้จ่าย ถ้ายังไม่ได้คำนวณขนาดรอบ ดูวิธีใน ระดมทุนเท่าไรดี ก่อน

แยกเงินเป็นสามส่วน

  1. ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน คือเงินที่ต้องจ่ายเพื่อให้บริษัทเดินต่อได้ แม้ไม่ทำอะไรเพิ่ม เช่นเงินเดือนทีมเดิม ค่าเช่า ค่าบัญชี และค่าระบบ ส่วนนี้ไม่ผูกกับ Milestone ข้อใดข้อหนึ่ง แต่ต้องแสดงแยก เพราะเป็นตัวกำหนดว่าเงินจะหมดเร็วแค่ไหนถ้างานอื่นหยุดทั้งหมด
  2. งบของแต่ละ Milestone คือเงินที่จ่ายเพิ่มเพื่อให้ถึงเป้าข้อนั้น เช่นจ้างพนักงานขายเพื่อเพิ่มรายได้ หรือจ้างวิศวกรเพื่อทำฟีเจอร์ที่ลูกค้ารายใหญ่ต้องใช้ แต่ละบรรทัดต้องบอกได้ว่าซื้องานอะไร และวัดผลด้วยตัวเลขอะไรในเดือนไหน
  3. เงินสำรอง สำหรับแผนที่ช้ากว่ากำหนดหรือรอบถัดไปที่ใช้เวลานานกว่าที่คิด แสดงเป็นจำนวนเงินและจำนวนเดือนของรายจ่าย ไม่ซ่อนไว้ในหมวดอื่น

Milestone ที่ใช้ได้ต้องวัดเป็นตัวเลขและมีเดือนเป้าหมาย เช่นรายได้ประจำต่อเดือน (MRR) อัตราลูกค้าเลิกใช้ (Churn) หรือต้นทุนหาลูกค้าที่คืนทุนได้ในกี่เดือน ดูความหมายของตัวชี้วัดเหล่านี้ใน MRR, Churn และ Cohort และ Unit Economics

ตัวอย่าง: แผนใช้เงิน 15 ล้านบาทผูกกับสาม Milestone

ตัวอย่างสมมติ Startup ขายซอฟต์แวร์แบบสมัครสมาชิกให้ธุรกิจ มีรายได้ประจำเดือนละ 300,000 บาท ระดมทุน 15,000,000 บาท วางแผน 18 เดือน ตั้ง Milestone ให้ถึงภายในเดือนที่ 12 ส่วนที่เหลือเป็นช่วงระดมทุนรอบถัดไป แผนนี้คิดเฉพาะรายจ่าย ไม่หักรายรับที่จะเพิ่มขึ้น เพื่อให้เป็นกรณีที่ระมัดระวัง

แผนใช้เงินผูกกับ Milestone (ตัวอย่างสมมติ หน่วย: บาท)
ส่วนของแผนเงินซื้องานอะไรตัววัดและเดือนเป้าหมายงบ 18 เดือนสัดส่วน
ค่าใช้จ่ายพื้นฐานทีมเดิม สำนักงาน บัญชี ระบบเดือนละ 300,000 บาท5,400,00036%
Milestone 1: รายได้พนักงานขาย 2 คน และงบการตลาดMRR 1,000,000 บาท ภายในเดือนที่ 124,200,00028%
Milestone 2: รักษาลูกค้าผู้ดูแลลูกค้า 1 คน ระบบและคู่มือเริ่มใช้งานChurn ไม่เกิน 2% ต่อเดือน เฉลี่ย 3 เดือนล่าสุด ณ เดือนที่ 121,200,0008%
Milestone 3: ลูกค้ารายใหญ่วิศวกร 2 คน ทำฟีเจอร์เชื่อมระบบบัญชีของลูกค้าใช้งานจริงกับลูกค้า 5 ราย ภายในเดือนที่ 92,700,00018%
เงินสำรองรายจ่ายเฉลี่ยราว 2 เดือนใช้เมื่อแผนช้าหรือรอบถัดไปช้า1,500,00010%
รวม––15,000,000100%

รายจ่ายตามแผนก่อนเงินสำรองรวม 13,500,000 บาท หรือเฉลี่ยเดือนละ 750,000 บาท เงินสำรอง 1,500,000 บาทจึงเท่ากับรายจ่ายเฉลี่ย 2 เดือน ตารางแบบนี้ใส่ในสไลด์เดียวได้ และตอบคำถามแรกของนักลงทุนได้ในตัว คือเงินแต่ละก้อนซื้ออะไร และจะรู้ผลเมื่อไร

เพิ่มอีกสองอย่างให้แต่ละ Milestone ในเอกสารประกอบ อย่างแรกคือตัววัดระหว่างทาง ที่เห็นผลก่อนถึงเดือนเป้าหมาย เช่นจำนวนดีลใน Pipeline ของพนักงานขาย หรือวันที่ส่งฟีเจอร์ให้ลูกค้ารายแรกทดลอง อย่างที่สองคือจุดตัดสินใจ เช่น "ถ้าเดือนที่ 6 MRR ยังไม่ถึง 550,000 บาท จะลดงบการตลาดลงครึ่งหนึ่งแล้วย้ายเงินไปเป็นเงินสำรอง" ผู้ก่อตั้งที่เขียนจุดตัดสินใจไว้ล่วงหน้าแสดงให้นักลงทุนเห็นว่าคิดเรื่องความเสี่ยงไว้แล้ว

เตรียมแผนขั้นต่ำเผื่อได้เงินไม่ครบ

คู่มือของ Y Combinator ฉบับเดียวกันแนะนำให้ทำแผนหลายแบบตามจำนวนเงินที่อาจระดมได้ และอธิบายให้ได้ว่าบริษัทจะไปต่อได้ทั้งเมื่อได้เงินครบและเมื่อได้น้อยกว่านั้น แผนขั้นต่ำต้องบอกชัดว่า Milestone ข้อไหนถูกตัด ข้อไหนลดเป้า และข้อไหนเลื่อนไปรอบหน้า

ต่อจากตัวอย่าง ถ้าระดมได้เพียง 10,000,000 บาท ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน 5,400,000 บาทยังต้องจ่ายเท่าเดิม Milestone 1 เหลือพนักงานขาย 1 คนและงบการตลาดที่ลดลง รวม 3,000,000 บาท และลดเป้าเป็น MRR 700,000 บาท Milestone 2 ไม่จ้างคนเพิ่ม ผู้ก่อตั้งดูแลลูกค้าเองและใช้งบเฉพาะระบบและคู่มือ 600,000 บาท Milestone 3 เลื่อนไปรอบหน้า และเงินสำรองเหลือ 1,000,000 บาท

แผนเต็มเทียบกับแผนขั้นต่ำ (ตัวอย่างสมมติ หน่วย: บาท)
ส่วนของแผนแผนเต็ม 15 ล้านบาทแผนขั้นต่ำ 10 ล้านบาทสิ่งที่เปลี่ยน
ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน5,400,0005,400,000เท่าเดิม
Milestone 1: รายได้4,200,0003,000,000เป้า MRR ลดจาก 1,000,000 เป็น 700,000 บาท
Milestone 2: รักษาลูกค้า1,200,000600,000เป้าเดิม ผู้ก่อตั้งดูแลลูกค้าเอง
Milestone 3: ลูกค้ารายใหญ่2,700,0000เลื่อนไปรอบหน้า
เงินสำรอง1,500,0001,000,000–
รวม15,000,00010,000,000–
กราฟแท่งซ้อนเทียบสัดส่วนเงิน แผนเต็ม 15 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน 36% Milestone 1–2 รวม 36% Milestone 3 18% เงินสำรอง 10% แผนขั้นต่ำ 10 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน 54% Milestone 1–2 รวม 36% Milestone 3 0% เงินสำรอง 10%
เมื่อได้เงินน้อยลง ค่าใช้จ่ายพื้นฐานเท่าเดิมจึงกินสัดส่วนจาก 36% เป็น 54% และ Milestone 3 ต้องเลื่อนไปรอบหน้า

สิ่งที่ตารางนี้บอกนักลงทุนคือ ค่าใช้จ่ายพื้นฐานไม่ลดตามเงินที่ได้ ทุกบาทที่ขาดจากเป้าจึงตัดจากงบของ Milestone โดยตรง ถ้าแผนขั้นต่ำพาบริษัทไปถึง Milestone ที่ยังระดมทุนรอบถัดไปได้ ผู้ก่อตั้งปิดรอบที่ยอดต่ำกว่าเป้าได้อย่างมั่นใจ ถ้าไปไม่ถึง ต้องรู้ตั้งแต่ก่อนเริ่มคุยกับนักลงทุน

หลังเงินเข้า: ติดตามงบคู่กับ Milestone ทุกเดือน

แผนใช้เงินมีประโยชน์ต่อเมื่อนำมาเทียบกับของจริงทุกเดือน ใช้ตารางเดียวที่มีทั้งเงินและผล เพราะใช้เงินตรงตามแผนแต่ผลไม่มา เป็นสัญญาณที่แย่กว่าใช้เงินเกินแต่ผลมาตามเป้า

ตารางติดตาม ณ สิ้นเดือนที่ 6 (ตัวอย่างสมมติ หน่วย: บาท)
ส่วนของแผนงบสะสมตามแผนใช้จริงผลต่างตัววัดตามแผนตัววัดจริง
ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน1,800,0001,790,000−10,000––
Milestone 1: รายได้1,320,0001,450,000+130,000MRR 550,000MRR 480,000
Milestone 2: รักษาลูกค้า350,000340,000−10,000Churn ไม่เกิน 3%Churn 2.6%
Milestone 3: ลูกค้ารายใหญ่900,000780,000−120,000ทดลองกับลูกค้า 2 รายทดลอง 1 ราย

ในตัวอย่างนี้ Milestone 1 ใช้เงินเกินแผน 130,000 บาท แต่ MRR ต่ำกว่าแผน 70,000 บาท ซึ่งถึงจุดตัดสินใจที่เขียนไว้แล้ว ผู้ก่อตั้งต้องดูว่าปัญหาอยู่ที่ช่องทางการตลาด ราคา หรือความเร็วในการปิดการขาย ก่อนเพิ่มเงินลงไปอีก ส่วน Milestone 3 ใช้เงินน้อยกว่าแผนเพราะจ้างวิศวกรคนที่สองช้า งานจึงช้าตาม เงินที่เหลือไม่ใช่เงินที่ประหยัดได้

รายงานตารางนี้ใน Investor Update รายเดือน และในเอกสารประชุมคณะกรรมการ ถ้าจะย้ายเงินข้าม Milestone ให้ตกลงเกณฑ์ไว้ล่วงหน้า เช่นย้ายเกิน 10% ของเงินที่ระดมได้ต้องแจ้งคณะกรรมการก่อน และตรวจสัญญาผู้ถือหุ้นด้วย เพราะบางฉบับกำหนดให้งบประมาณประจำปีเป็นเรื่องที่คณะกรรมการต้องอนุมัติ ดู คณะกรรมการบริษัทหลังรับเงินลงทุน (เกณฑ์ 10% เป็นตัวอย่างสมมติ)

เริ่มจากตรงไหน

  1. เขียน Milestone 2–3 ข้อที่นักลงทุนรอบถัดไปต้องเห็น แต่ละข้อมีตัวเลขและเดือนเป้าหมาย
  2. คำนวณค่าใช้จ่ายพื้นฐานต่อเดือนแยกออกมาก่อน แล้วไล่ทีละ Milestone ว่าต้องจ้างใครและจ่ายอะไรเพิ่ม
  3. ใส่เงินสำรองเป็นจำนวนเดือนของรายจ่าย แล้วรวมให้ตรงกับขนาดรอบและแผนเงินสดรายเดือนใน Burn Rate และ Runway
  4. เขียนตัววัดระหว่างทางและจุดตัดสินใจของแต่ละ Milestone
  5. ทำแผนขั้นต่ำว่าถ้าได้เงินน้อยกว่าเป้าจะตัด ลด หรือเลื่อนอะไร
  6. ใส่ตารางแผนเต็มในสไลด์ Use of Funds ของ Pitch Deck และเตรียมตารางติดตามรายเดือนไว้ใช้ตั้งแต่เดือนแรกที่เงินเข้า

บริษัทและตัวเลขทั้งหมดในบทความเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อการอธิบาย ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของตลาด บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือคำแนะนำทางกฎหมายสำหรับบริษัทใดบริษัทหนึ่ง ตรวจแหล่งข้อมูลเมื่อพฤศจิกายน 2569

แหล่งข้อมูล

เกี่ยวกับ Unigin Ventures

Venture Capital ที่ลงทุนใน Startup และ SME ทั้งในประเทศไทยและกลุ่มประเทศ CLMV พร้อมสนับสนุนด้านคำปรึกษาธุรกิจ บัญชี กฎหมาย และเทคโนโลยี

รู้จักเรา

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำด้านการลงทุน กฎหมาย บัญชี หรือภาษีสำหรับกรณีของท่านโดยเฉพาะ กฎหมายและอัตราภาษีอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

Unigin Ventures

มีธุรกิจที่อยากเติบโตไปอีกขั้น?

Unigin Ventures ลงทุนและสนับสนุน Startup และ SME ทั้งเงินทุน คำปรึกษาด้านการเงิน บัญชี กฎหมาย และเทคโนโลยี