วางแผนระดมทุนแบบ Pipeline: นับถอยหลังจาก Runway และคำนวณว่าต้องคุยกับนักลงทุนกี่ราย

รอบระดมทุนมีหลายขั้นที่ใช้เวลาจริง วิธีนับถอยหลังจากวันที่เงินหมด สูตรหาขนาดรายชื่อนักลงทุน ตารางติดตามรายสัปดาห์ และกติกาว่าดีลไหนนับได้แล้ว

ตัวเลข 68 ขนาดใหญ่บนพื้นฟ้าลายตาราง ข้างภาพกรวยลายเส้นสีขาวสี่ชั้นที่แคบลงเรื่อย ๆ ชั้นล่างสุดเน้นเป็นสีดำ
ในบทความนี้
  1. นับถอยหลังจากวันที่เงินหมด
  2. ต้องมีนักลงทุนในรายชื่อกี่ราย
  3. เลือกว่าใครควรอยู่ในรายชื่อ และใครควรได้คุยก่อน
  4. นัดเป็นชุดในช่วงเวลาเดียวกัน
  5. ติดตามทุกสัปดาห์ด้วยตารางเดียว
  6. กติกาที่ใช้ตัดสินว่าดีลไหนนับได้แล้ว
  7. เริ่มจากตรงไหน

ลองนึกถึงผู้ก่อตั้งที่เริ่มระดมทุนเมื่อเงินในบัญชีเหลือไม่กี่เดือน แล้วนัดนักลงทุนทีละราย รอคำตอบจากรายแรกก่อนค่อยติดต่อรายถัดไป ทุกครั้งที่คำตอบคือ "ขอดูตัวเลขอีกสักไตรมาส" เวลาก็หายไปหลายสัปดาห์ ทั้งที่การระดมทุนแต่ละรอบมีขั้นตอนที่ต้องใช้เวลาจริง ตั้งแต่เตรียมเอกสาร ประชุม ตรวจสอบกิจการ (Due Diligence) ร่างสัญญา จนถึงเพิ่มทุนและรับเงิน

บทความนี้มองการระดมทุนเป็นกระบวนการขายแบบหนึ่ง มีรายชื่อ มีขั้นตอน มีอัตราที่ผ่านไปแต่ละขั้น และมีวันที่ต้องปิดให้ได้ คุณจะได้วิธีนับถอยหลังจากวันที่เงินหมด สูตรคำนวณว่าต้องมีนักลงทุนในรายชื่อกี่ราย ตารางติดตามรายสัปดาห์ และกติกาที่ใช้ตัดสินว่าดีลไหนนับได้แล้ว

นับถอยหลังจากวันที่เงินหมด

เริ่มจากระยะเวลาที่เงินสดจะอยู่ได้ (Runway) ถ้ายังไม่เคยคำนวณ ดูวิธีได้ในบทความBurn Rate และ Runway จากนั้นวางแผนเวลาของรอบระดมทุนเป็นขั้น ๆ ตัวอย่างข้างล่างเป็นแผนสมมติของรอบ Seed ที่ใช้เวลารวม 20 สัปดาห์ ระยะเวลาจริงของแต่ละบริษัทต่างกันมาก ให้ใช้ตัวเลขของตัวเองแทน

แผนเวลาสมมติของรอบระดมทุนหนึ่งรอบ
ขั้นสัปดาห์ที่ผลที่ต้องได้
เตรียม Pitch Deck, Data Room และรายชื่อนักลงทุน1–4เอกสารพร้อมส่ง รายชื่อพร้อมคะแนนความเหมาะสม
ขอคนแนะนำ (Warm Introduction)3–5นัดประชุมครั้งแรกได้ในช่วงเดียวกัน
ประชุมครั้งแรกเป็นชุด5–8รู้ว่าใครสนใจจริง
ประชุมเชิงลึกและส่งข้อมูลเพิ่ม7–11นักลงทุนนำเข้าคณะกรรมการลงทุน
เจรจา Term Sheet11–13Term Sheet ที่ลงนามแล้ว
Due Diligence และร่างสัญญา13–18สัญญาฉบับสุดท้าย
ประชุมผู้ถือหุ้น เพิ่มทุน และรับเงิน18–20เงินเข้าบัญชีบริษัท
แผนภูมิแกนต์ของแผนระดมทุนสมมติ 20 สัปดาห์ แบ่งสามช่วง เตรียมตัวสัปดาห์ที่ 1 ถึง 5 คุยกับนักลงทุนสัปดาห์ที่ 5 ถึง 11 และปิดดีลสัปดาห์ที่ 11 ถึง 20 โดยเงินเข้าบัญชีช่วงสัปดาห์ที่ 18 ถึง 20
ขั้นที่ใช้เวลานานที่สุดในแผนนี้อยู่หลัง Term Sheet คือ Due Diligence และร่างสัญญา 6 สัปดาห์ ซึ่งยังไม่มีเงินเข้าแม้จะลงนาม Term Sheet แล้ว

แผน 20 สัปดาห์คือราว 5 เดือน ถ้าบวกเวลาเผื่ออีก 3 เดือนสำหรับรอบที่ช้ากว่าแผนหรือต้องเริ่มรายชื่อใหม่ บริษัทนี้ควรเริ่มเตรียมตั้งแต่ Runway ยังเหลืออย่างน้อย 8 เดือน ถ้าเริ่มตอนเหลือ 4 เดือน ทุกการเจรจาจะเกิดขึ้นในขณะที่นักลงทุนเห็นว่าเงินกำลังจะหมด

ช่วงสุดท้ายในบริษัทจำกัดของไทยมีขั้นตอนตามกฎหมายที่ย่นไม่ได้ เช่น การส่งหนังสือนัดประชุมผู้ถือหุ้นล่วงหน้า การลงมติพิเศษ และการจดทะเบียนเพิ่มทุนภายในกำหนด ดูลำดับและกำหนดเวลาได้ในบทความเพิ่มทุนเพื่อรับเงินนักลงทุน

ต้องมีนักลงทุนในรายชื่อกี่ราย

กลับด้านคำถามจากผลที่ต้องการ สมมติว่าต้องการ Term Sheet อย่างน้อย 2 ฉบับ เพื่อมีทางเลือกและมีอำนาจต่อรองเรื่องเงื่อนไข แล้วหารย้อนด้วยอัตราที่ผ่านแต่ละขั้น

จำนวนที่ต้องมีในขั้นก่อนหน้า = จำนวนที่ต้องการในขั้นถัดไป ÷ อัตราที่ผ่านขั้นนั้น

อัตราในตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติ ได้แก่ ติดต่อแล้วได้ประชุมครั้งแรก 40% ประชุมครั้งแรกแล้วไปต่อถึงประชุมเชิงลึก 30% และประชุมเชิงลึกแล้วได้ Term Sheet 25%

  • Term Sheet 2 ฉบับ ต้องมีนักลงทุนในขั้นประชุมเชิงลึก 2 ÷ 25% = 8 ราย
  • ประชุมเชิงลึก 8 ราย ต้องมีประชุมครั้งแรก 8 ÷ 30% = 26.7 หรือ 27 ราย
  • ประชุมครั้งแรก 27 ราย ต้องมีรายชื่อที่ติดต่อ 27 ÷ 40% = 67.5 หรือ 68 ราย
กราฟแท่งแนวนอนจำนวนนักลงทุนที่ต้องมีในแต่ละขั้นของตัวอย่างสมมติ รายชื่อที่ติดต่อ 68 ราย ประชุมครั้งแรก 27 ราย ประชุมเชิงลึก 8 ราย และ Term Sheet 2 ฉบับ
ถ้าต้องการ Term Sheet 2 ฉบับ ที่อัตราสมมติชุดนี้ต้องเริ่มจากรายชื่อราว 68 ราย ไม่ใช่ 5–10 รายที่รู้จักอยู่แล้ว

ตัวเลข 68 รายไม่ได้แปลว่าต้องส่งอีเมลหา 68 แห่งในวันเดียว แต่แปลว่าถ้าเริ่มจากรายชื่อที่สั้นกว่านี้มาก รอบระดมทุนจะขึ้นกับนักลงทุนไม่กี่ราย และเสี่ยงต้องหารายชื่อใหม่กลางทางเมื่อถูกปฏิเสธ เมื่อปิดรอบแรกแล้ว ให้คำนวณอัตราจริงของตัวเองเก็บไว้ ใช้วางแผนรอบถัดไปได้แม่นขึ้น

เลือกว่าใครควรอยู่ในรายชื่อ และใครควรได้คุยก่อน

รายชื่อยาวไม่มีประโยชน์ถ้าเต็มไปด้วยนักลงทุนที่ไม่ลงทุนในบริษัทแบบคุณ ให้คะแนนแต่ละรายจากข้อมูลที่ตรวจได้

  • ระยะของบริษัท ลงทุนในรอบ Pre-seed, Seed หรือ Series A
  • ขนาดเงินต่อดีล สอดคล้องกับขนาดรอบของคุณหรือไม่ (ดูระดมทุนเท่าไรดี)
  • อุตสาหกรรมและพื้นที่ เคยลงทุนในธุรกิจใกล้เคียง และลงทุนในบริษัทไทยหรือไม่
  • นำรอบหรือร่วมลงทุน รอบที่ยังไม่มีผู้นำ (Lead Investor) ต้องมีรายชื่อที่นำรอบได้มากพอ
  • ช่องทางเข้าถึง มีคนที่รู้จักทั้งสองฝ่ายแนะนำให้ได้หรือไม่

Paul Graham ผู้ร่วมก่อตั้ง Y Combinator เขียนไว้ในบทความ How to Raise Money ว่าควรคุยกับนักลงทุนแบบคู่ขนาน ไม่ใช่ทีละราย และจัดลำดับตามมูลค่าที่คาดว่าจะได้ (Expected Value) ไม่ใช่ปฏิบัติกับทุกรายเท่ากัน ในทางปฏิบัติคือ เอานักลงทุนที่คะแนนสูงสุดไว้ในชุดประชุมแรก ส่วนรายที่ไม่แน่ใจนัดไว้ช่วงเดียวกันได้ แต่ใช้เวลาเตรียมน้อยกว่า และก่อนรับเงินจากใคร ให้ตรวจนักลงทุนรายนั้นกลับด้วย (ดูตรวจนักลงทุนก่อนรับเงิน)

นัดเป็นชุดในช่วงเวลาเดียวกัน

บทความเดียวกันเตือนว่าเมื่อเริ่มระดมทุน งานอื่นแทบหยุดหมด และแนะนำให้บริษัทอยู่ในโหมดระดมทุนเต็มตัวหรือไม่อยู่เลย การนัดประชุมครั้งแรกให้อยู่ในช่วง 3–4 สัปดาห์เดียวกันจึงได้ประโยชน์สองทาง ผู้ก่อตั้งเสียเวลากับงานระดมทุนในช่วงที่สั้นลง และคำตอบของนักลงทุนแต่ละรายมาถึงในช่วงใกล้กัน ทำให้เทียบข้อเสนอได้ แทนที่จะต้องรับหรือปฏิเสธรายแรกก่อนรู้ว่ารายอื่นจะเสนออะไร

แบ่งงานในทีมให้ชัดก่อนเริ่ม ผู้ก่อตั้งหนึ่งคนรับงานระดมทุนเป็นหลัก อีกคนดูแลธุรกิจให้ตัวเลขรายเดือนยังเดินต่อ เพราะถ้ายอดขายหรือผู้ใช้หยุดโตระหว่างที่กำลังคุยกับนักลงทุน ตัวเลขเดือนล่าสุดจะกลายเป็นคำถามในห้องประชุม

ติดตามทุกสัปดาห์ด้วยตารางเดียว

ใช้สเปรดชีตหรือ CRM ก็ได้ แต่ต้องมีหนึ่งแถวต่อนักลงทุนหนึ่งราย และทบทวนทุกสัปดาห์

คอลัมน์ของตารางติดตามนักลงทุน
คอลัมน์ใส่อะไร
ชื่อกองทุนหรือนักลงทุน และผู้ติดต่อคนที่ตัดสินใจหรือนำเรื่องเข้าคณะกรรมการ
คะแนนความเหมาะสมจากเกณฑ์ในหัวข้อก่อน
ขั้นปัจจุบันติดต่อแล้ว · ประชุมครั้งแรก · ประชุมเชิงลึก · Term Sheet · Due Diligence · เงินเข้า
วันที่ติดต่อล่าสุด และสิ่งที่ต้องทำต่อใครทำอะไร ภายในวันไหน
สิ่งที่นักลงทุนขอข้อมูลที่ยังค้างส่ง และข้อกังวลที่ได้ยิน
จำนวนเงินที่อาจลงทุนตัวเลขที่นักลงทุนพูดเอง ไม่ใช่ตัวเลขที่ผู้ก่อตั้งหวัง

ทุกสัปดาห์ให้ดูสามเรื่อง จำนวนนักลงทุนในแต่ละขั้นเทียบกับแผน ขั้นไหนติดค้างนานเกินสองสัปดาห์ และแผนเวลายังทันก่อน Runway ถึงจุดที่ตั้งไว้หรือไม่ ถ้าจำนวนในขั้นประชุมเชิงลึกต่ำกว่าแผนตั้งแต่สัปดาห์ที่ 9 ให้เพิ่มรายชื่อทันที อย่ารอจนถูกปฏิเสธหมดแล้วค่อยเริ่มใหม่

กติกาที่ใช้ตัดสินว่าดีลไหนนับได้แล้ว

  • ยังไม่ตอบชัดเจน ให้นับเป็นยังไม่ลงทุน Paul Graham แนะนำให้ถือว่านักลงทุนตอบว่าไม่ จนกว่าจะตอบรับอย่างชัดเจนในรูปข้อเสนอที่ไม่มีเงื่อนไขแขวนไว้ คำว่า "น่าสนใจมาก" หรือ "ขอติดตามต่อ" ไม่ใช่การตอบรับ
  • ยังไม่ใช่ดีลจนกว่าเงินจะเข้าบัญชี เป็นอีกข้อจากบทความเดียวกัน Term Sheet ที่ลงนามแล้วยังไม่ใช่เงิน ดีลยังล้มได้ระหว่าง Due Diligence ถ้า Term Sheet มีข้อห้ามเจรจากับนักลงทุนรายอื่นในช่วงเวลาที่กำหนด (Exclusivity หรือ No-shop) ให้ทนายความตรวจก่อนลงนามว่าข้อนั้นผูกพันแค่ไหน และต่อรองให้ช่วงห้ามเจรจาสั้นและมีวันสิ้นสุดชัด ระหว่างนั้นทำตามข้อตกลง แต่รักษาความสัมพันธ์กับรายชื่อสำรองไว้ เพื่อกลับไปคุยได้ทันทีถ้าดีลแรกไม่ปิด
  • ไม่ใช้ยอดที่หวังไว้วางแผนใช้เงิน แผนจ้างคนหรือขยายงานเริ่มได้เมื่อเงินเข้าบัญชีแล้ว ก่อนนั้นใช้แผนเดิมที่ Runway รองรับ

เริ่มจากตรงไหน

  1. คำนวณ Runway แล้วนับถอยหลังด้วยแผนเวลาของตัวเองบวกเวลาเผื่อ เพื่อหาวันที่ต้องเริ่ม
  2. กำหนดผลที่ต้องการ เช่น Term Sheet 2 ฉบับ แล้วหารย้อนด้วยอัตราที่ผ่านแต่ละขั้นเพื่อหาขนาดรายชื่อ
  3. ทำรายชื่อพร้อมคะแนน จากระยะของบริษัท ขนาดเงิน อุตสาหกรรม การนำรอบ และช่องทางเข้าถึง
  4. เตรียมเอกสารให้เสร็จก่อนนัด ทั้ง Pitch Deck และ Data Room
  5. นัดประชุมครั้งแรกเป็นชุดในช่วง 3–4 สัปดาห์ และติดตามด้วยตารางเดียวทุกสัปดาห์
  6. นับเฉพาะเงินที่เข้าบัญชี และรักษารายชื่อสำรองไว้จนกว่าจะปิดรอบ ภายใต้ข้อห้ามเจรจาที่ลงนามไว้

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือกฎหมายสำหรับบริษัทใดบริษัทหนึ่ง แผนเวลา อัตราที่ผ่านแต่ละขั้น และจำนวนนักลงทุนในบทความเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของตลาด แหล่งข้อมูลตรวจสอบ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569

แหล่งข้อมูล

เกี่ยวกับ Unigin Ventures

Venture Capital ที่ลงทุนใน Startup และ SME ทั้งในประเทศไทยและกลุ่มประเทศ CLMV พร้อมสนับสนุนด้านคำปรึกษาธุรกิจ บัญชี กฎหมาย และเทคโนโลยี

รู้จักเรา

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำด้านการลงทุน กฎหมาย บัญชี หรือภาษีสำหรับกรณีของท่านโดยเฉพาะ กฎหมายและอัตราภาษีอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

Unigin Ventures

มีธุรกิจที่อยากเติบโตไปอีกขั้น?

Unigin Ventures ลงทุนและสนับสนุน Startup และ SME ทั้งเงินทุน คำปรึกษาด้านการเงิน บัญชี กฎหมาย และเทคโนโลยี